Het laatste woord.

Volledige rondreis door Cuba.

We hebben gedurende 14 dagen een volledige rondreis door Cuba gedaan. Van de hoofdstad La Havana, naar Vinales in het westen, tot in Baracoa in het uiterste oosten. Weinig, tot geen, reisorganisaties bieden dergelijk volledige rondreis door Cuba aan. We hebben ook de Amerikaanse Guantanamo Basis kunnen ontwaren. Cuba heeft ontzettend veel te bieden, naast de sigaren en de rum heeft het een rijk koloniaal verleden. Tegelijkertijd een ontzettend mooie natuur en een rijke cultuur. 

Begeleiding.

Gans de rondrit werden we uitstekend begeleidt door een super enthousiaste lokale gids, de lieftallige Ray. Hierbij schitterend bijgestaan door onze HOBO reisbegeleider Toni. Alles was uitstekend geregeld, de hotels, restaurants, old-timers, extra jeeps, natuurparken, bezoeken en vele bezienswaardigheden.

Veiligheid.

Cuba is ontzettend veilig. Nergens voelden we ons onveilig.

Transport met de autobus.

We hadden de beschikking over een ruime autobus. Hierbij hadden we een zeer veilige en stipte chauffeur, Pedro. Door zijn manier van rijden hadden we nooit een onveilig gevoel. Steeds stipt op de afspraak. Het in en uitladen van de bagage werd door Pedro steeds uitstekend geregeld.

Organisatie.

Deze kon niet beter. Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om een zwak punt te vinden. Alles ook door de samenhorigheid van de groep medereizigers. Nooit op geen enkel moment een discussie of onenigheid.

Dag 14:Guardalavaca - Holguin - Frankfurt - België.

Einde van een Cubaans verhaal - Laatste dag en terug naar huis.

Mooie sprookjes bestaan, en soms duren ze lang, maar altijd komen ze tot een einde. Na een rondreis door gans Cuba, is het vandaag tijd om deze rondreis af te ronden. We verblijven in het all-in luxeresort Playa Pesquero nabij Guardalavaca. We kunnen de kamers en de faciliteiten gebruiken tot 12:00 uur. Maar, mits een opleg van 6,6 USD (niet in cash maar enkel met creditcard), mogen we gebruik maken van de faciliteiten en de kamer tot 16.00 uur. Dat kunnen we niet laten liggen. Het warme zeewater, het schitterende zandstrand en het Playa Pesquero resort, nodigen uit tot een verlengd verblijf.

Het luxueuze resort in Guardalavaca.

Zwemmen eind november in de Caribische zee.

Stranden.

Ten noorden van Holguin strekken zich de paradijselijke stranden van Guadalavaca uit over het mooiste en grootste vakantiegebied van Cuba.

Strand te Guardalavaca

Paradijselijk strand van het resort Playa Pesquero in Guardalavaca.

Het resort in Guardalavaca.

Aan het fijne zandstrand te Guardalavaca.

Tussen het zwemmen en het relaxen door, was er food en drinks te krijgen (all-inn). Maar desondanks de overvloed, blijven we toch bescheiden. En om 16:00 uur staat de bus klaar om ons naar de luchthaven te voeren. Het is een rit naar de Frank Pais Int. Airport van Holguin: 64  km in 1 uur tijd.

Route van Playa Pesquero in Guardalavaca naar de luchthaven van Holguin.

De luchthaveninfrastructuur stelt niet veel voor. Er vertrekken 3 vluchten. Eén naar Canada, de onze naar Frankfurt en nog eentje naar de Dominicaanse Republiek. Maar het inchecken lukt beter en vlotter dan in Frankfurt op onze vertrek dag!

Terugreis Holguin - Frankfurt.

Het is nog even wachten in het kleine luchthavengebouw van de Holguin luchthaven vooraleer we kunnen 'boarden'. We vliegen met een Duitse dochtermaatschappij van Lufthansa: Condor. Uiteindelijk stijgen we op om 21:20 uur. Een half uur later dan voorzien, maar de piloten zullen wat meer gas geven om de verloren tijd in te halen. Dat lukt wonderwel en we landen in Frankfurt om 12:00 uur. Er is een uurverschil van 6 uur. We komen dus op maandag toe. Zelfs een kwartier eerder dan gepland. Het toestel is dit keer een Boeing B767 met een zetelverdeling 2 - 3 - 2. Bij het heenvlucht was dat 2 - 4 - 2. Een effectieve vluchtduur van iets minder dan 9 uur.

Vliegroute: Holguin-Cuba - Frankfurt

Frankfurt Am Main - België.

Opgelucht toen we onze kostbare bagage zagen van de bank rollen in Frankfurt, We konden op zoek naar de autobus. Deze stond te wachten om ons naar Leuven te voeren. Wat een schok: van + 30° naar een miezerige druilregen bij een goede 6°. Maar we vertrokken om 13:30 vanuit Frankfurt. Na een rit van 365 km werden we afgezet om 18:30 uur aan het kantoor van HOBO in Leuven.

Route met autobus van Frankfurt naar Leuven.

Dat we terug in België waren kwamen we snel te weten. Een treinstaking van 3 dagen die ingaat op maandagavond 22:00 uur. Gelukkig konden we onze trein naar huis nog tijdig halen vooraleer de spoorwegen weeral plat gingen.

Herinneringen.

Na een terugreis, begonnen op zondag, zijn we de maandag goed, gezond en veilig terug thuis aangekomen. De herinneringen en foto's zullen nog lang bijblijven. Deze rondreis is een topper. Weinig tot geen andere organisaties bieden zulke uitgebreide rondreis door Cuba aan. De meeste eindigen in centraal Cuba om dan nog even Varadero aan te doen. We hebben ook het mindere gekende, maar zeer interessante, gebied van het oosten van Cuba ook bezocht.

Gevolgde route door Cuba.

Dag 13: Baracoa - Moa - Guardalavaca

Niets blijft duren: voorlaatste dag op Cuba.

Langs de noordkust van Cuba rijden we naar onze laatste bestemming: Guardalavaca. We rijden door vele koffie en bananenplantages. Onze start vandaag: 08:15 uur. Eerste, en enige halte vandaag: het Humboldt National Park. 

Het Alejandro de Humboldt National Park.

Schitterend plaatje aan het Alejandro de Humboldt National Park.

De wegenbouwers hebben hier nog nooit een weg gebouwd volgens onze normen: we leggen 34 km af in 1:25 uur. Gelukkig is de Pedro, onze buschauffeur stoïcijns kalm en vermijdt hij (bijna) alle putten en kuilen. Tegen een gemiddelde snelheid van 24 km/hr geraken we veilig op onze eerste bestemming.

Humboldt NP.

Dit nationale park ten westen van Baracoa geldt als het laatste aaneengesloten regenwoud van de Caribische regio en staat sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Het park is vernoemd naar de Duitse wetenschapper Alexander von Humboldt, die het eiland in 1800 en 1801 bezocht. 'El Toido' is met 1.168 meter het hoogste punt van het park. 

Even verfrissen tijdens de natuurwandeling in het National Park Humboldt.

We maken een wandeling door weelderige vegetatie. Van de gids krijgen we interessante feiten over de verschillende boom, planten en diersoorten.

Moeilijkere passage over een boomstam dienstdoende als een bruggetje.

Lokale natuurgids/conservator helpt bij moeilijkere passage.

Zestien van de achtentwintig inheemse plantensoorten worden in het park beschermd. We maken onder begeleiding van een natuurgids en conservator van het park een schitterende wandeling door het woud. Op sommige momenten droop het zweet van ons aangezicht. Een toppunt van de wandeling was de tocht door enkele rivieren. Gelukkig konden we gebruik makken van een ossenwagen. Het dier bracht ons droog over de riever.

Midden het park staat er een standje met verfrissing en verschillende fruitsoorten. Gratis!

Midden het Humboldt national park staat er een standje met verfrissing en verschillende fruitsoorten.

Een kleine fooi zonder enige verplichting, maar toch een kleinigheid als dankbaarheid.

Verschillende fruitsoorten brengen verfrissing.

Ossenkar staat te wachten om ons droog door een rivier te brengen.

Wagen waarop we plaats nemen. 

Diertje trekt zijn kar vlot door de rivier. 

We zijn met droge voeten aan de overkant geraakt.

Lokale gids Ray met een stralende glimlach.

De gidsen houden van een zwempartij in de rivier van het Humboldt National Park.

In het Humboldt National Park.

Groepsfoto aan het Humboldt national park.

Moa

Als er een beker zou worden uitgereikt voor de lelijkste stad van Cuba, dan zou Moa grote kans maken om hem te winnen. Bij het zien van de door nikkelmijnbouw gedomineerde stad duwen de meeste automobilisten het gaspedaal nog eens flink in om de troosteloze industriecomplexen zo snel mogelijk achter zich te laten.

Guardalavaca

Guardalavaca (de naam betekent 'bewaak de koe') werd in 1970 gesticht toen de streek populair werd bij Sovjetfunctionarissen. De naam komt van het Spaanse woord voor 'koereiger' een vogel die veel voorkomt op Cuba. Deze vogel volgt grazend vee en voedt zich met insecten die op en rond de koeien te vinden zijn.

Parcours van de rit van Baracoa via Humbodt NP naar Guardalavaca

Logies.

We hebben 273 km afgelegd over de verschrikkelijkste wegen van Cuba. Maar door wat een schitterend landschap. Het is al donker als we om 18:45 uur aankomen in het paradijselijke resortcentrum. Wat een enorm verschil tussen de armoedige streek waar we zijn doorgereden en dit luxeresort. We logeren voor de laatste nacht in Guardalavaca in het strandhotel Playa Pesquero. Een all-in formule, waarbij een enorm aanbod van food and drinks is. Na de incheckprocedure worden we met de bagage door een elektrisch treintje naar de kamers/bungalows gevoerd.

Vervoer in Cuba.

Vervoer in Cuba.

Het leuke aan Cuba is dat er verscheidene transsportmiddelen zijn. Van eenvoudig karretje met paardje, oldtimer, fietstaxi, jeep, boot, ossenwagen tot een luxueuze autobus.

Oldtimer. (nota de wagen niet de persoon, alhoewel).

Cubaanse systeem van openbaar vervoer.

Lada's voor het moeilijke werk. Wij gebruikten deze wagens voor het steilere werk.

Paardje met karretje.

Cubaanse versie van vrachtvervoer.

Transport per bootje.

Bici-taxi in de steden. Sommige met elektrische motor.

Met een ossenwagen door de rivier.

Onze autobus, type Yutong (China)

Lokale Cubaanse autobuschauffeur en bagagebehandelaar.

Dag 12: Baracoa, Finca Duaba en Rio Toa.

Baracoa.

De afgezonderde ligging en de lange tijd ondoordringbare bergen zorgden ervoor dat Cuba eeuwenlang het bestaan van Baracoa vergat. Dit heeft de charme en de ongereptheid van de natuur 'aan het einde van de wereld' te goede gekomen. Door velen wordt dit de schilderachtigste plaats van het eiland beschouwd. Dit is ook de oudste stad van Cuba. De naam 'Baracoa' betekent 'de aanwezigheid van de zee'. De stad werd in 1511 gesticht, aan een baai die twintig jaar eerder door Columbus was ontdekt, en werd meteen de hoofdstad van Cuba. Maar niet voor lang. Vier jaar later werd de hoofdstad verlegd naar Santiago. Hierdoor zou voor Baracoa een lange periode van sociaal en economisch isolement beginnen.

Beeld van Christoffel Columbus staat bij het binnenkomen van Baracoa.

Plaza Independencia.

Het hoofdplein van Baracoa is bij wijze van uitzondering driehoekig. Deze kleine plaza wordt overheerst door de Cathedral de Nuestra Senora de la Asuncion. De grootste attractie is La Sancta Cruz de la Parra ('Heilig Kruis van de Wijnstok'), dat Columbus uit Spanje zou hebben meegebracht en op 1 december 1492 op de westoever van de Bahia de Baracoa in de grond zou hebben gedreven. Baracoa werd in 1511 gesticht en is dus 510 jaar oud. Dit zou de oudste kerk in Amerika zijn.

Heilig kruis van de wijnstok. Meegebracht door C.C. uit Spanje.

On the Road to the Cacao Trail.

Cuba heeft in deze provincie ook een cacao cultuur. We kunnen de streek ook niet verlaten zonder er een bezoek aan te brengen. Om 09.00 uur vertrekken we vanuit het hotel in Baracoa. 

Hotel in Baracoa

Bestemming: de Finca Duaba. Door een goedlachse planter krijgen we een zeer amusante uitleg over de cacaoboon en de verwerking ervan tot de lekkere cacao die als grondstof gebruikt wordt voor  chocolade en cacaodranks. Er wordt nog een ludieke rondleiding gegeven met een zeer interessante uitleg over de verschillende inheemse planten die in de finca onderhouden worden. 

Toni doet de vertaling van de uitleg die door de lokale planter wordt gegeven.

Uitleg over de cacaoboon. Hier ontdaan van de schil.

Cacaoboon.

Verse cacaobonen in hun peul.

Cacaobonen worden gedroogd en verder verwerkt.

Even een samenvatting: boon oogsten, fermentatie gedurende 6 dagen, drogen, vermalen toasten pellen, raspen. Een hele uitleg. 80 % van de cacao productie van Cuba gebeurt in Baracoa. Voor diegenen die het juiste ervan wensen te kennen: schrijf je in voor de Cuba reis! Om 11 uur weten we alles ervan en kunnen we verder naar de volgende opdracht.

Cacaobonen.

Na fermentatie worden de bonnen gedroogd en verder verwerkt. Nadat ze zijn gebroken en gezeefd, worden ze geroosterd. Vervolgens worden ze gemalen waardoor de pasteuze stof ontstaat die onder druk wordt uitgeperst. Hierdoor ontstaat de cacaopoeder.

Route van Baracoa naar Finca Duaba en Rio Toa.

Met een cacaoboom in de hand.

Naar de Rancho Toa met een boottocht op de Rio Toa.

De Cubaanse rivier waar het meeste water doorheen stroomt, de Rio Toa, ontspring op 947 m hoogte in de provincie Guantanamo en stroomt in oostelijke richting en mondt uit in de Atlantische oceaan, 6,5 km ten noordnoordwesten van Baracoa. 

Ingang van de Rancho Toa.

Boottocht op de Rio Toa.

In het tropisch regenwoud trekken de talrijke papegaaien met hun luide gekrijs de aandacht. In de traditionele cayucas, inheemse kano's die uit één stuk hout zijn gehakt, is een tocht een hele belevenis. Achter elke bocht in de rivier wacht een verrassing. Smalle canyons worden afgewisseld door weidse vlakten, en voortdurend torent de tafelberg El Yunque boven de jungle uit. Elke familie die aan de rivieroever leeft, heeft zijn eigen cayuca, en men zegt dat de kinderen die aan de Rio Toa wonen, eerder leren peddelen dan dat ze kunnen lopen. 

Aan het zandstrand tussen de oceaan en de rivier.

Vandaag is de branding nogal stevig, zwemmen wordt afgeraden in de oceaan.

Ook een langere pauze op het strand 'Playa Duaba' maakt deel uit van het programma van de boottocht. De branding van de oceaan is nogal stevig om er in te gaan zwemmen. We zijn ten slotte geen topzwemmers, alhoewel we wel goed genoeg zijn om in de River Toa te zwemmen. 

HOBO gezelschap op het strandje tussen de oceaan en de Rio Toa.

Met deze bootjes varen we op de Tao River.

De lunch wordt in de Rancho Toa opgediend. Hierbij opvallend: de soep in een boomstam(metje).

Soep in een uitgeholde plant.

Rio Tao.

Vrije namiddag in Baracoa.

Na de boottocht is er tijd voor een vrije namiddag in Baracoa. Op het centrale plein in Baracoa kunnen we onze eerder gekochte telecom-kaarten gebruiken voor een wifi-internettoegang!

Op het centrale plein, Plaza Republica' is er internettoegang, mits het gebruik van 'telefoonkaart(en)'.

Hilda, Kathleen en Luc in Baracoa centrum, verlaten het centrum en zijn op weg naar het hotel.

Logies.

We logeren 2 nachten in het hotel Baracoa. Hier zijn we werkelijk van de wereld afgesloten door het ontbreken van het internet. Het hotel behoort tot een keten van het leger. Alhoewel er wifi aanwezig is, krijgen we geen toelating om de wereld te verkennen, of te mailen. Dan maar in een parkje gaan zitten. Enkele telefoonkaarten gekocht. Ongeveer 0,7 euro, voor een uur. 5 kaarten gekocht en ik kan mijn gazet, mails en blog lezen. Probleempje opgelost. Ook eens leuk om in openlucht te kunnen surfen.

Hotel Baracoa in Baracoa.