Dag 4: Van Havana naar Valle de Vinales - Tabak en mogotes.

Naar Valle de Vinales.

Vandaag vertrokken we om 8 uur naar de volgende bestemming, Vinales, dat op ongeveer 160 km van Havana in het westen van Cuba ligt. We verlaten Havana via een buitenwijk. Na het verlaten van de wijk komt men op een soort autosnelweg. Naast auto's zien we ook zo af en toe paard en wagens, legertrucks en zelfs fietsers en wielrenners. We rijden langs tabaksvelden met kleine boerenhuisjes en door schilderachtige plaatsjes. De gevolgen van de hurricane Ian zijn nog zichtbaar. Maar de Cubanen laten zich hierdoor niet verslaan. Men is volop bezig met de heropbouw en herstellingen.

Herstelling na de verwoesting van een dak na de hurricane Ian van oktober 2022.

Herstelling na de verwoesting door hurricane Ian.

Toen de Sovjet-Unie nog bestond was dat de belangrijkste handelspartner en geldgever. Dat hield van de ene op de andere dag op. Men was toen bezig met het uitvoeren van een ambitieus netwerk van wegen. Dat is nooit afgemaakt. 

El Patio de Pelegrin.

Na 2,5 uur en 150 km, stoppen we rond 10:40 uur in een klein stadje waar we een sociaal cultureel project bezoeken. In het gebouw maken we kennis met een project waar zowel ouderen als jongeren  samenkomen om muziek te maken, schilderen, converseren en te sporten.

Schilderij van een landelijk tafereel gemaakt in het centrum. Opvallend en kleurrijk.

Verse cocosdrank.

Cocosnoot wordt vakkundig bewerkt.

Muziek is het leven van de Cubanen. 

We blijven hier een uur en vertrekken er rond 11:40 uur.

Valle de Vinales.

Voor sommigen is dit het mooiste stukje Cuba het kroonjuweel van Cuba's natuurschoon. Eén ding is zeker: de Valle de Vinales met haar vlakke groene tabaksvelden, onderbroken door de eigenaardige mogotes (begroeide steenpuisten) en omsloten door een eveneens dichtbegroeid bergland, is uniek. Deze vallei werd uitgeroepen tot nationaal monument. De mogotes vormen de grootste landschappelijke attractie van Cuba. De vallei staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

De groene vallei, omgeven door bergen en bezaaid met Mogotes vormt een adembenemend landschap..

Sigarenmakerij.

Even verder bezoeken we de 'Finca Montecina. Hier zien we hoe met tabaksbladeren het hele proces van het maken van de sigaren gebeurt. In tegenstelling tot het bedrijf in Havana mag hier alles gevolgd  en gefotografeerd worden. Geen geheimdoenerij.

Man bezig met het ineensteken van een sigaar. Ray geeft de uitleg.

In de Valle de Pinar groeit door de gunstige bodemgesteldheid de beste tabak ter wereld. Na een groeitijd van drie maanden worden de bladeren geoogst, gesorteerd en op zolders of rekken gedroogd. Eeuwenlange ervaring en handwerk maken Cubaanse sigaren tot de beste ter wereld.

Tabaksbladeren: van genezing brengend medicijn, tot levensgevaarlijk genotsmiddel: tabak.

Op een uurtje hebben we het goed kunnen bekijken. Sommigen slaan hier een voorraad sigaren op. Blijkt voordeliger en gezelliger te zijn dan in Havana. Om 12:50 uur zijn we vertrokken voor een volgend bezoek: lunch in een typische finca. 

Vinales

Dit is een typisch provincieplaatsje zonder noemenswaardige bezienswaardigheden. Deze plaats is de ideale uitvalsbasis voor een bezoek aan de vallei en de grotten in de omgeving. We genieten ook van een traditionele lunch van gegrild varken met rijst en zwarte bonen.

Restaurantje in de Valle de Vinales.

Cubaan met zijn bakoven.

Plaatselijke keukeninstallatie.

Pinar del Rio

Dit is de provinciehoofdstad van de provincie met deze naam. In deze bedrijvige stad draait alles om het 'bruine' goud. Dit is het hart van het beste tabaksbouwgebied ter wereld. De stad was lange tijd het centrum van de tabaksteelt en verwerking ervan.

Paradise Farm.

Chalet/bungalow van de Paradise Farm.

Even een drankje in de farm.

Een goed half uur om hier met de landbouwactiviteiten van de bewoners kennis te maken en ook om met een consummatie de horeca te ondersteunen. Tegenwoordig vormt ecotoerisme een belangrijke bron van inkomsten.

Logies.

We overnachten in een 'casa particulares', een overnachtingssysteem dat typisch is voor Cuba. We logeren in 'Mariela y Gallego'. In de toeristische centra zijn ze een goed alternatief voor de staatshotels. Daarbij maken we een gemoedelijk contact met de bevolking mogelijk. We hebben een huisje waar er drie eenvoudige kamers beschikbaar zijn. Maar alle voorzieningen zijn, weliswaar op kleinere schaal, aanwezig. Zelfs internet werkt hier. Foto's worden traag doorgestuurd. Aangeraden is dat men een VPN systeem ter beschikking heeft om de foto's hier te kunnen bekijken.

Casa Particulare waar we logeren in 1 van de 3 kamers die ter beschikking zijn.

We zijn tijdig geïnstalleerd in onze casa. Toni is goed bekend in deze omgeving. Hij neemt ons mee om een wandeling in de streek. Een stevige klim, gevolgd door een 200 meter lange donkere grot. We zijn tijdig terug bij een invallende duisternis. Het avonddiner in het restaurant 'Balcon del Valle'. We hebben hier een prachtig uitzicht over de vallei. Dit volgens Tony en Ray. Maar helaas, het was er pikdonker waardoor we niets zagen. Maar, niet getreurd: morgen bij daglicht zullen we de vallei in volle schoonheid kunnen bewonderen.

Route van Havana - Vinales. 195 km.

Dag 3: Swingend Havana in het teken van Ernesto Hemingway.

In de voetsporen van Ernest Hemingway - de meest Cubaanse Amerikaan.

Havana is in cultureel opzicht onder meer, verbonden met het werk en het leven van Ernesto Hemingway. Deze schrijver, Amerikaan, vond hier in de jaren veertig en vijftig van de 20ste eeuw zijn tweede thuis en bracht er lange jaren door. In Cuba deed hij inspiratie op voor zijn bekende boeken 'For Whom the Bell Tolls'  en 'The old man and the sea'. De Hemingwaycult wordt in de Cubaanse hoofdstad zorgvuldig gekoesterd en commercieel optimaal uitgebuit. Opmerking: in Kobarid, Slovenië, is er ook een museum gewijd aan E. Hemingway. Hij heeft er 'A Farewell to Arms' in 1917 geschreven. Zo, dat men het weet.

Naar San Francisco de Paula. - Finca Villa Vigia

We vertrekken aan het hotel om 09:30 uur bij een stralend weder. Blauwe lucht en 28°. Na 13 km komen we om 10:00 uur aan in San Francisco de Paula bij de Finca Villa Vigia. We bezoeken het huis van Ernest Hemingway, dat heel toepasselijk Finca Vigia, wat 'Boerderij met uitzicht' betekent.

HOBO groep voor het huis van Ernesto Hemingway.

Het is nu een museum met meer dan 22.000 persoonlijke spullen van de schrijver. Hier woonde hij tussen 1939 en 1960 met zijn derde en zijn vierde vrouw. Boeken en kranten liggen erbij alsof  ze net zijn ingekeken.

Bibliotheek van E. Hemingway.

Hemingway verliet Finca Vigia in 1960, het jaar na de revolutie.

Jachttrofeeën aan de muur, zijn favoriete liefhebberij.

De eettafel is gedekt. Andere jachttrofeeën aan de wand herinneren aan zijn grote liefhebberij: jagen en vissen.

Finca Villa Vigia. Huis van Ernesto Hemingway.

Old-timer. (De wagen en niet de persoon, alhoewel die wel ouder is dan de wagen).

Vers geperst sap van suikerriet.

We drinken nog een glas vers suikerriet sap voor 300 pesos, 2,5 €.

Het persen van het suikerriet tot een vol glas puur sap.

Cojimar.

In het vissersdorpje Cojimar aan de oostkust van Havana is de schrijver vereeuwigd in een bronzen beeld bij de haven. Hij kijkt naar zee alsof hij opnieuw inspiratie krijgt voor het boek dat hem in 1954 de Nobelprijs voor literatuurbezorgde: 'The Old Man and the Sea'.

In Cojimar, gedenkteken met een borstbeeld van Ernest Hemingway.

Cojimar was de favoriete plek van E. Hemingway om te relaxen. Dit leuke plaatsje vormde een inspiratie voor zijn roman 'De oude man en de zee'. Het is inderdaad een rustige plek om met een mojito en een sigaar te genieten in de warme zon.

Cojimar ligt aan de zee.

Versterkte vesting te Cojimar.

De grootste attractie in Cojimar was het café-restaurant La Terraza in de hoofdstraat naar de haven. In de tijd van Hemingway kwamen de vissers hier na een lange dag op het water ijskoude wodka met limoen of grapefruitsap drinken en genieten van een rijst met kabeljauw. Momenteel is de pub gesloten. Dan maar terug naar Havana gereden.

La cuna del Daiquiri - Bar La Floridita.

Terug in Havana even een 'daiquiri' gedronken in de bar La Floridita, de legendarische stamkroeg van E. Hemingway. De mythe word levend gehouden: Hemingways geliefde daiquiri's in El Floridita. De basis is gestampt ijs, met limoensap en rum.

In de legendarische bar El Floridita, met E. Hemingway.

Lunch in casa particular.

Momenteel zijn er particulieren die de mogelijkheid hebben om groepen toeristen een lunch aan te bieden. Het is in een zeer rustige omgeving in de rand van Havana dat we kunnen lunchen. Typisch Cubaans: geit of schapenvlees, aangevuld met rijst en zwarte bonen. 

Vrije tijd in Havana.

We zijn terug aan het hotel rond 15:10 uur. Van deze vrije tijd de mogelijkheid om individueel nog wat rond te slenteren in 'Havana Viejo'. Eventjes door de Calle Obispo via de Plaza de Armes naar de Plaza de Revolucion en het Capitol te wandelen.

Het Capitolio in Havana

Een beter symbool van de Amerikaanse invloed in Cuba dan het Capitolio Nacional is nauwelijks denkbaar. De architectuur is overweldigend en heeft gelijkenis aan het Capitool in Washington. Het ontwerp is duidelijk geïnspireerd op het Amerikaanse Capitool.

Oldtimer in de straten van Havana.

Avonddiner. 

Om 19:00 vertrekken w e met de bus naar het restaurant El Cocina, voor het avonddiner.

Logies.

We logeren voor de 3de nacht in het Hotel Palacio de los Corredores

Parcours van dag3: naar Finca Villa Vigia (E. Hemingway) & Cojimar. Rit van 60 km.

Dag 2: De opwindende en aantrekkelijke hoofdstad Havana

Ontdekking van de hoofdstad van Cuba: Swingend en magisch Havana met turbulent verleden.

Na een eerste nacht in Havana is het even aanpassen aan de nieuwe uurregeling. Het tijdverschil met Europa bedraagt 6 uur. Het is dus een lange dag geweest van 24 + 6 = 30 uur. Een jetlag die hopelijk niet te lang duurt vooraleer aangepast te zijn aan het Cubaanse regime. We logeren in La Havana Vieja aan de Plaza de San Francisco de Asis.

Ons eerste hotel: Palacio de los Corredores, voor 3 nachten in Havana.

Tabak en sigaren: Cubaanse trots en specialiteit.

Cuba en sigaren horen bij elkaar zoals Nederland en tulpen, België en chocolade, Schotland en whiskey, maar waarom eigenlijk? Wat maakt de Cubaanse sigaar zo speciaal ten opzichte van andere sigaren? Het verschil zit in de tabaksbladen en in het verwerkingsproces. Al ver voordat Columbus Cuba ontdekte, werd er tabak verbouwd. We starten de dag met een bezoek aan één van de beroemde tabaksfabrieken Partagas. De afspraak is dat we om 09.30 aan het hotel vertrekken. Binnen de fabriek is het verboden om foto's te nemen. Om zeker te zijn dat je hun geheimen niet zult verspreiden moet men zelfs het fototoestel afgeven! 

Gevel van de sigarenfabriek Partagas met zijn opvallende frontons.

Bij het verbouwen van tabak wordt er onderscheidt gemaakt tussen twee verschillende soorten planten. De ene soort voor de buitenzijde van de sigaar. De tweede soort wordt gebruikt voor het binnengoed van de sigaar. Door vaardige handen worden de sigaren verwerkt tot de beste sigaren ter wereld.

De werklui worden tijden het rollen van de sigaren bezig gehouden door een voorlezer. Deze leest iets voor, een ganse dag. Als afleiding leest een lector het belangrijkste nieuws of samenvattingen van literatuur of iets van het regime? Een idee om toe te passen in België, of ook in het parlement? Het bezoek aan dit bedrijf in het midden van de stad neemt een uurtje in beslag. Om 11 uur trekken we verder de stad in.

Sigarenfabriek.

Onder begeleiding van onze gids Ray beginnen we een wandeling door Oud Havana (La Habana Vieja). De stad werd gesticht vijfhonderd jaar geleden, in 1519. Het oudste deel is in 1982 door UNESCO erkend tot 'Cultureel erfgoed van de mensheid' en is het grootste koloniale stadshart van Latijns Amerika.  Hierdoor worden er de gebouwen in hun originele glorie gerestaureerd. 

Onder de loep: Plaza de la Cathedral.

Dit (kleine) plein, het intiemste en jongste van Oud-Havana, was ooit een moeras. Het plein is omgeven door aristocratische huizen. Aan de noordzijde staat de kathedraal: 'Cathedral San Cristobal' dat het aanzicht van het plein bepaald. 

Catedral San Cristobal op het Plaza de la Catedral is opgedragen aan Christoffel Columbus.

De bouw begon in 1748 onder het waakzaam oog van de paters jezuïeten. Deze gasten werden weggejaagd als gevolg van een conflict met de Spaanse Kroon. Daarna werd ze door franciscanen voltooid. De kathedraal is gewijd aan Christoffel Columbus. Ooit bevond zich hier een kistje dat de botten van de ontdekkingsreiziger zou bevatten. In 1899 werden de botten aan Spanje teruggeven.

City Museum - Museo de la Ciudad

Er is een kort bezoek voorzien in het city museum. Op de benedenverdieping zijn onder meer een paar antieke koetsen en stoommachientjes. Op de bovenverdieping bevinden zich  de salons van het voormalige regeringspaleis. 

Koetsenverzameling in het museum.

Centraal op het binnenplein een beeld van Christoffel Columbus die zijn hand boven een wereldbol houdt, als teken dat hij de wereld ontdekte.

Beeld van Cristoffel .Columbus.

De oudste wijk: Plaza Vieja.

Van oorsprong werd op het 'Plaza Vieja' de slavenmarkt gehouden. Ook was het ook de plek voor legeroefeningen. Rond het plein liggen arcaden en gebouwen uit vier verschillende eeuwen.  Midden op het plein staat een fontein met vier dolfijnen die in een schelpvormig bassin ronddartelen.

Onder de loep: Plaza de Armas.

Dit is het oudste plein van Havana, aangelegd in 1519 als paradeplaats. Midden op het plein ligt een klein park met het monument van de 19e-eeuwse revolutionaire leider Céspedes. Rondom het plein staan 18e-eeuws gebouwen zoals het Palacio de los Capitanes Generales, Museo de la Ciudad, Palacio del Segundo Cabo, Castillo de la Real Fuerza, El Templete. De vier hoofdstraten moesten van het plein uitgaan, wijzend naar de vier windrichtingen. De belangrijkste sociale, politieke en culturele instellingen liggen om het fraaie plein.

Calle Obispo, beroemd zoals de Meir of De Keyserlei in Antwerpen.

In Antwerpen hebben we de 'Meir' en 'De Keyserlei' als prestigieuze winkelstraat. In Havana is de beroemde winkel-wandelstraat: 'Calle Obispo'. Het is en van de schilderachtigste straten van de oude stad. Het staat er vol met cafés, restaurants en winkels.  Men ziet er allerlei oude winkeltjes en een eeuwenoude origineel ingerichte oude apotheek Taquechel. Er worden cosmetica en natuurlijke en homeopathische producten van eigen bodem verkocht. De planken staan vol met lange rijen majolica, apothekerspotten, 17e en 18e eeuws glaswerk, distilleerkolven en antieke farmaceutische en medische voorwerpen.

Druk voetgangersgebied in de Calle Obispo.

Het is een bruisende en karakteristieke straat in Havana Vieja. Aan de ene eind ligt de Plaza de Armas en aan het andere liggen de Avenida de Bélgica. De straat is genoemd naar de bisschop (obispo) die het gebouw op de hoek bewoonde.

Old timers en Cuba.

Een bezoek aan Cuba is niet volledig zonder een rit met de Amerikaans oldtimers. Zij zijn een onlosmakelijk beeld dat we van Cuba hebben. Wie kent er niet de legendarisch Chevrolets, Oldsmobile, Buick, Pontiac, De Soto en andere prachtige old-timer soortgenoten? Deze hebben nog wegens het Amerikaanse embargo hun originele 8 cylinder 5 liter motoren met automatische versnellingsbak.

Old-timer convertible uit de jaren 50 met 8 cylinders en 5 liter originele motoren.

Malecon

Er is geen andere plaats die de ziel van Havana beter vertegenwoordigt of die de toeristen en de inwoners van Havana meer aantrekt dan de Malecon. Deze strandpromenade slingert zich 7 km langs de historische wijken van de stad, van het koloniale centrum tot aan de wolkenkrabbers, als een samenvatting van Havana's geschiedenis. 

Met Oldtimers (de wagens) touren door Havana.

We maken een rit van 2 uren met deze oldtimers via de Malecon naar het Plaza de La Revolucion, het Hotel Nacional de Cuba en terug naar het hotel.

Plaza de la Revolucion

Hier komen we met de old-timers van 15:45 tot 16:00 uur. Dit plein kan men zien als het centrale plein van de stad en tevens als regeringscentrum. Dit plein is het toneel geweest van legendarische volksmanifestaties vlak na de triomf van de revolutie en tijdens toespraken van Fidel Castro. Aan de voet van 138 m hoge obelisk staat er een kolossaal marmeren beeld van José Marti, een held van de onafhankelijkheid. 

Plaza de la Revolucion.

Memorial José Marti.

De bouw van dit monument in het midden van de Plaza de la Revolucion begon in 1953, 100 jaar na de geboorte van de nationale held en voltooid in 1958. De 109 m hoge toren, in de vorm van een vijfpuntige ster, werd opgetrokken uit het grijze marmer dat op het Isla de la Juventud wordt gedolven. 

De 109 hoge toren in de vorm van een vijfpuntige ster is het Memorial José Marti.

Hotel Nacional de Cuba.

In dit luxueuze hotel zijn alle beroemde sterren en politiekers wel ooit eens langs gekomen. We drinken er ook een mojito zoals deze beroemdheden.

Een mojito in het Hotel National de Cuba.

Voor het 'Hotel National de Cuba'.

Met deze Amerikaanse sleeën maken we een rit door La Havana..

Avondiner.

Om 19:00 uur het avonddiner. Mojito als aperitief, hapjes en kreeft of kip. Als afsluiter typische Cubaanse vitamientjes: rum en voor ieder een Havana sigaar.

Typisch Cubaans: rum en sigaar na het diner.

Logies.

We logeren voor de 2de nacht in het Hotel Palacio de los Corredores.

Dag 1: Heenreis naar Cuba.

Relax And Feeling Content naar Cuba via Frankfurt.

Er zijn geen rechtstreekse vluchten vanuit Brussel naar Cuba. HOBO heeft een vlucht via Frankfurt geregeld. Daarvoor moeten we wel in Leuven geraken. We hebben een taxi besteld om van Schoten, waar we wonen, naar Leuven te rijden. Het was op een zeer koude ochtend waar het slechts 1° C was, dat klokslag 06.00 uur de taxi voor de deur stond. Op een goede 50 minuten stonden we aan het HOBO kantoor in Leuven. Toni, onze reisleider was er ook met  de visums voor Cuba. We vertrekken om 07:30 uur vanuit het HOBO kantoor te Leuven met een ruime autobus naar Frankfurt. De afstand Leuven - Frankfurt: 362 km. De chauffeur stopt nog even na 215 km in Siegburg West. Autobus die ons van Leuven naar Frankfurt voert. Aangekomen in Frankfurt om 12:15 uur. Dus ruim op tijd om de incheckprocedure af te werken.

Schoten - Leuven: taxi op maandag 14 november om 06:00 uur. Leuven - Frankfurt: autobus: 07:30 - 12:15 uur Frankfurt - La Havana: vliegtuig met Condor Airlines 16:00 - 21:00 uur Airport Havana - Hotel: autobus: 23:00 - 23:20 uur

Frankfurt - Havana

Frankfurt - Havana    16:00 - 21:00

We vliegen met een Duitse dochtermaatschappij van Lufthansa: Condor in een Airbus 333. Zetelverdeling: 2 - 4 - 2. De vlucht in westelijke richting duurt 10 uur en 40 minuten.

Aankomst in de hoofdstad van Cuba: Havana.

Mooi op schema landden we op de luchthaven José Marti La Havana. De naam is ontleend aan de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Spanjaarden. Zijn naam zullen we nog ontelbare keren tegenkomen tijdens de rondreis. We worden er opgewacht door iemand van de Cubaanse reisorganisatie 'Senses of Cuba'. De perfect Engelssprekende Mrs Rayselis zal ons gedurende de ganse reis begeleiden. 

Cubaanse gids tijdens de rondreis: Mrs. Rayselis, kortweg Ray.

De luchthaven ligt op ongeveer 20 km ten zuiden van Havana. De rit naar ons hotel in het centrum van Havana duurde een goed half uur. De chauffeur van de autobus noemt Pedro. 

Chauffeur van de autobus: Pedro.

Na aankomst om 21.00 uur duurde het nog een uurtje vooraleer we door de immigratie waren. In het paspoort worden er geen stempels gezet. Wel op een papiertje, het visum. Waarschijnlijk om problemen te vermijden bij reizen naar de USA. Dat papiertje, visum, is van levensbelang om het land terug te verlaten. Bij vertrek wordt het ingehouden door de administratie. Zorgvuldig bijhouden tijdens het verblijf op Cuba.

Hotel Palacio de los Corredores te Havana.

Route van vliegveld José Marti naar hotel in Havana.

De rit van de luchthaven is een 21 km en dat kon in een half uurtje. Geen verkeer. Wat merkwaardig is, enkele stoplichten, daar waar er geen wagens zijn. Enfin, veilig is het wel. Het is 23:15 uur als we toekomen in het hotel te Havana.  Bij aankomst in het hotel worden we verwelkomt met een typische Cubaanse rum. Tevens een fles rum op de kamer. We zullen drie nachten in dit hotel verblijven. 

Logies.

We logeren 3 nachten in het Hotel Palacio de los Corredores.

Voorreisvergadering

Voorbereidende informatieavond.

Een goede vijf weken voor het vertrek, werd er een samenkomst georganiseerd voor al de deelnemers aan deze reis. Deze voorreisvergadering ging door in het kantoor te Leuven op maandagavond 10 oktober 2022 om 19.30 uur.

Op deze voorbereidende informatievergadering, konden we al kennis maken met de deelnemers en met de reisleider: Toni De Simone. Hij zal de volledige rondreis in goede banen leiden.